Project: Verbouwing villa Ruitersbos, Breda, Noord-Brabant. Type: Verbouwing bestaande villa, aanbouw over volledige breedte. Gevels: Grote glazen puien (tuinzijde) met doorlopend overstek in houten latten. Bijzonder: Roomdivider met haard als draagconstructie tussen zitkamer en eetkamer, vervangt kolommen. Verlaagd plafond van houten latten boven woonkeuken, geïnspireerd op jaren ’60-schrootjes, loopt door naar buiten onder het overstek. Zonwering en gordijnrails onzichtbaar geïntegreerd in plafond. Samenwerking met interieurontwerpster Danielle Verhelst en meubelmaker Stefan Martens. Fotografie: Joseph Briaire. Ontwerp: van Os Architecten, Breda.
De villa in het Ruitersbos had een probleem dat veel jaren ’60-woningen delen: een gesloten begane grond die weinig doet met de tuin eromheen. De woonkeuken, zitkamer en eetkamer stonden los van elkaar en lieten het daglicht en de ruimte van het kavel onbenut. De opdrachtgevers wilden één royale, lichte begane grond waarin de leefruimtes vloeiend in elkaar overlopen en de grote tuin voelbaar aanwezig is.
Bij een verbouwing van een villa uit deze periode loop je tegen bouwkundige beperkingen aan. De bestaande vloeren zijn opgebouwd uit holle baksteenvloerelementen – een constructie die je niet zomaar kunt openbreken. Een aanbouw over de volle breedte van de achtergevel was noodzakelijk om de gewenste ruimte te maken, maar de draagstructuur van de bovenverdieping moest intact blijven.
Een volledig glazen achtergevel lag voor de hand, maar levert in de praktijk problemen op: te veel inkijk, oververhitting in de zomer, en een ruimte die kil aanvoelt in plaats van warm. De ontwerpopgave was om de openheid te creëren zonder die nadelen erbij te krijgen.
De oplossing zit in een op maat ontworpen roomdivider met geïntegreerde haard, geplaatst tussen zitkamer en eetkamer. Dit element doet drie dingen tegelijk: het scheidt de ruimtes subtiel zonder ze af te sluiten, het draagt de constructie van de bovenverdieping (waardoor er geen losse kolommen nodig zijn), en het creëert aan weerszijden een vrij doorzicht naar de tuin.
De houten vloer in de zitkamer loopt door tot aan de roomdivider. Dat definieert de zone zonder muren – je voelt het verschil tussen zitkamer en eetkamer, maar de ruimte blijft open.
De woonkeuken is het hart van de begane grond geworden. Een verlaagd plafond van houten latten – geïnspireerd op de schrootjesplafonds uit de jaren ’60 en ’70 – markeert de keukenzone en geeft die warmte en intimiteit. Tegelijk lost het plafond een technisch probleem op: een stalen draagbalk voor de bovenliggende vloer is volledig in het lattenwerk geïntegreerd. Je ziet hem niet, maar hij doet zijn werk.
Het houten plafond loopt door naar buiten, onder een overstek dat de op het zuiden gelegen aanbouw beschermt tegen oververhitting in de zomer. In de winter laat de laagstaande zon het licht juist diep naar binnen vallen. Gordijnrails en buitenzonwering in aluminium lamellen zijn in het plafond verwerkt – zichtbaar als het moet, onzichtbaar als het kan.
Dit project is tot stand gekomen in samenwerking met interieurontwerpster Danielle Verhelst uit Breda en meubelmaker Stefan Martens. Die combinatie – architectuur en interieur als één geïntegreerd ontwerp – is precies wat een verbouwing als deze nodig heeft. Geen losse disciplines die langs elkaar heen werken, maar één plan waarin constructie, ruimte, materiaal en afwerking vanaf het begin op elkaar zijn afgestemd.
De fotografie is verzorgd door Joseph Briaire.
Deze verbouwing in Breda laat zien wat er mogelijk is als technische beperkingen niet als obstakel worden gezien, maar als aanleiding voor betere oplossingen. De roomdivider, het houten plafond, het overstek – elk element lost een concreet probleem op en maakt de woning tegelijk mooier en leefbaarder.
Dat is waar maatwerk architectuur om draait: niet bouwen om het bouwen, maar elke ingreep laten bijdragen aan een woning die klopt. Van de eerste constructieve analyse tot het laatste detail in het interieur. Meer over hoe dat traject eruitziet staat op de pagina over onze werkwijze.
